|
ابليس كيست؟
۱. كلمه «ابليس،» به معنى شخصى است كه دروغهاى شرورانه درباره شخص ديگرى مىگويد. «شيطان،» يعنى دشمن يا مقابلهكننده. اينها عنوانهايى هستند كه به دشمن اصلى خدا داده شدهاند. در ابتدا، او فرشتهاى كامل و در آسمان نزد خدا بود. ليكن، بعدها او به خود باليد و خواست كه ديگران او را پرستش كنند، پرستشى كه حقاً به خدا تعلق دارد.
اين فرشته يعنى شيطان، توسط يك مار با حَوّا صحبت كرد. شيطان با دروغ گفتن به حوا، او را به نافرمانى از خدا برانگيخت. بنابراين، شيطان به چيزى حمله كرد كه «سلطنت» خدا ناميده مىشود، يعنى به مقام او به عنوان بارى تعالى. شيطان، اين موضوع را مورد سؤال قرار داد كه آيا خدا به نحو شايسته و براى نفع كامل مطيعان خود حكومت مىكند؟ شيطان همچنين اين موضوع را مورد سؤال قرار داد كه آيا هيچ انسانى به خدا وفادار باقى مىماند. شيطان به اين طريق، خود را دشمن خدا ساخت. به اين دليل، او شيطان ابليس ناميده شد.
ابليس كيست و شيطان كدام است؟
«ابليس»نام خاص همان موجودى است كه در داستان خلقت آدم بر او سجد نكرد و با وسوسه هاى خود او را از بهشت بيرون نمود. ولى «شيطان»يك واژه عمومى است كه به معناى موجود شرور و موذى و وسوسه گر است كه فرد بارز آن همان ابليس است ولى افراد ديگرى هم دارد و همانگونه كه خواهند آمد، ابليس داراى ذريه و اعوان و انصار است كه به همه آنها شيطان يا شياطين گفته مى شود و همچنين از افراد انسان نيز به كسانى كه شرور و موذى باشند شيطان گفته مى شود. بنابراين ابليس اسم عَلَم و شيطان اسم جنس است و ابليس جز به آن موجود معين كه به آدم سجده نكرد به كس ديگرى اطلاق نمى شود
در داستان خلقت آدم وقتى خداوند به فرشتگان امر كرد كه بر آدم سجده كنند همه آنها به اين دستور الهى عمل كردند ودر مقابل آدم سجده به جاى آوردند ولى در ميان آنها موجودى به نام «ابليس»از دستور خدا سرباز زد و به آدم سجده نكرد ابليس يا همان شيطان به خاطر اين معصيت از درگاه الهى رانده شد و از مقامات معنوى كه به علت عبادتهاى ممتد كسب كرده بود، محروم گرديد و به لعنت خدا گرفتار شد و به همين جهت ابليس به دشمنى با آدم پرداخت و او را وسوسه كرد تا از درختى كه از خوردن ميوه آن منع شده بود بخورد. آدم با خوردن آن از بهشت به زمين فرود آمد و زندانى خاك شد و زيربار مسئوليت و تكليف رفت و بدينسان شيطان در مقابل ضربه اى كه از آدم خورده بود ، ضربه اى بر او زد و باعث بيرون شدن او از بهشت شد. كار دشمنى ابليس با آدم در اينجا ختم نشد و ابليس تصميم گرفت كه فرزندان آدم و ذريه او را نيز با وسوسه هاى خود گمراه سازد. آنچه گفته شد خلاصه اى از مطالبى است كه در آيات متعددى از قرآن مجيد .
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////
ما شما را آفريديم و به شما صورت بخشيديم آنگاه به فرشتگان گفتيم براي آدم سجده كنيد و در برابر خلقت آدم سر تعظيم فرود آوريد همة فرشتگان سجده كردند جز ابليس كه از سجده كنندگان نبود. خداوند فرمودند : وقتي به تو امر كردم چه چيز مانع شد كه سجده نكني؟ ابليس گفت: من از او بهترم مرا ازآتش آفريدي و او را از خاك. خدا فرمود : از آن جا و مقام فرود آي؟تو مجاز نيستي در آن مقام تكبر و غرور ورزي ، بيرون شو كه تو از افراد پست و زبوني . ابليس گفت: پروردگارا تا روز رستاخيز به من مهلت بده خطاب شد: تو از مهلت يافتگاني ، ابليس گفت: اكنون كه مرا
مطرود ساختي ، در كمين فرزندان آدم خواهم نشست و آنها را از راه راست منحرف خواهيم كرد. آنگاه از مقابل و پشت سر و از راست و چپ (از جهات مختلف) به سراغشان خواهم رفت و اكثر آنها را سپاسگزار نخواهي يافت. خدا فرمود: با خواري و ذلت و مطرود از آن مقام بيرون شو، سوگند ياد ميكنم كه از آنان هر كه از تو پيروي كند دوزخ را از همة شما پر ميكنم. اي آدم تو و همسرت در بهشت ساكن شويد و هر چه خواستيد بخوريد ولي به آن درخت (ممنوعه) نزديك نشويد كه از ستمكاران خواهيد شد. آنگاه شيطان آن دو را وسوسه كرد و فريبشان داد تا قسمتي از اندامشان كه بر آنها پوشيده بود آشكار گردد و گفت: پروردگارتان شما را از اين درخت منع نكرده مگر بخاطر اينكه ميخواهد شما از فرشتگان شويد و عمر جاويدان بيابيد و براي آنها سوگند دروغ ياد كرد كه من خيرخواه شما هستم و بدينسان آن دو را با نيرنگ و فريب ( از مقامشان) فرود آورد و هنگاميكه از آن درخت خوردند اندام پوشيدة آنان آشكار گرديد و آنگاه برگهاي درختان باغ را روي يكديگر
نهادند تا آنرا بپوشانند. پروردگارشان آنها را ندا كرد و گفت: آيا شما را از آن درخت نهي نكردم؟ و به شما نگفتم كه شيطان دشمن آشكار شماست. گفتند: پروردگارا ما بخود ظلم كرديم اگر ما را نبخشي و به ما رحم نكني هر آينه زبون و زيانكار خواهيم شد. خدا فرمود: فرود
آييد در حاليكه بعضي از شما دشمن بعضي ديگر خواهيد بود و شما را در روي زمين استقرار ميبخشيم و تا زماني معين از آن بهرهمند خواهيد شد. خدا فرمود: در آنجا متولدميشويد و زندگي ميكنيد و در آن ميميريد و روز قيامت از آن خارج ميشويد. اي فرزندان آدم ما براي شما لباس تعيين كرديم كه اندام شما را ميپوشاند و ماية زينت اندام شماست ونيز لباس تقوي و پرهيزكاري براي شما فرستاديم كه (از لباس عادي) بهتر و نيكوتر است اين حقايق از آيات خداست باشد كه آنان متذكر شوند. اي بني آدم شيطان شما را فريب ندهد بدينسان كه پدر و مادر شما را فريب داد و از بهشت بيرونشان كرد و لباس تقوي را از تنشان بيرون ساخت تا عورتشان آشكار گردد در واقع شيطان و يارانش شما را ميبينند و شما آنها را نميبينيد ما شياطين را دوست و هم نشين كساني قرار داديم كه اهل ايمان نيستند.
سوره الاعراف آيه 11 الي 27 |